Executeur en erfbelasting


Executeur en erfbelasting

Sinds 1 januari 2012 geldt een aantal wetswijzigingen die ten doel hebben de zogenaamde Edelweissroute te bestrijden. Deze route is de naam voor een 'zwartgeldconstructie' waarmee getracht wordt te bereiken dat geen erfbelasting wordt geheven over tot de nalatenschap behorende buitenlandse bezittingen. In deze constructie benoemt een Nederlandse belastingplichtige een buitenlandse notaris of advocaat tot executeur en deelt hem vertrouwelijk mede dat hij zwarte buitenlandse bankrekeningen aanhoudt. De belastingplichtige instrueert deze vertrouwensman de erfgenamen pas op de hoogte te stellen van het bestaan van het zwarte geld na het verstrijken van de navorderingstermijn van de erfbelasting, twaalf jaar na overlijden.
Volgens de auteur is het lang niet zeker dat er op enige schaal gebruik gemaakt wordt van deze Edelweissroute. Toch heeft de wetgever geoordeeld maatregelen te moeten nemen om het ontgaan van erfbelasting langs deze weg te voorkomen. De auteur behandelt de volgende sinds bijna twee jaar geldende wetswijzigingen:

- In art. 72 lid 1 SW 1956 wordt de executeur verplicht tot het indienen van de aangifte erfbelasting; vóór deze wetswijzigingen gold deze verplichting slechts ingeval alle erfgenamen in het buitenland woonden.

Art. 47 IW 1990: de executeur die de aangifte erfbelasting indient, is aansprakelijk voor te weinig betaalde erfbelasting. In lid 2 van dit artikel is de aansprakelijkheid enigszins beperkt: als de executeur aannemelijk kan maken dat hem geen verwijt treft, is hij niet aansprakelijk voor de erfbelasting over vermogen dat de erfgenamen voor hem hebben verzwegen of waarvan hij bij het doen van de aangifte geen kennis heeft kunnen nemen. Overigens zal de executeur slechts worden aangesproken als de erfgenamen 'niet thuis geven'.
Art. 10a AWR juncto art. 10c Uitvoeringsbesluit SW 1956: als een erfgenaam constateert dat de aangifte niet juist is gedaan, is hij voortaan verplicht de Belastingdienst hiervan op de hoogte te stellen.
De Belastingdienst kan onbeperkt navorderen; deze maatregel is ook van toepassing op nalatenschappen die voor 2012 zijn opengevallen. Er worden vraagtekens gezet bij de juridische houdbaarheid van deze regel.

De auteur geeft adviezen hoe executeurs kunnen voorkomen dat ze aansprakelijk worden voor de te weinig geheven erfbelasting:

een executeur kan besluiten zijn benoeming niet te aanvaarden, waarmee zijn verplichting tot het doen van de aangifte vervalt;
het is mogelijk om een stichting tot executeur te benoemen. De auteur meent dat nog niet vaststaat dat de Belastingdienst niet door de tussengeschoven stichting heen kijkt;
het blijkt in de praktijk. dat ingeval alleen de erfgenamen de aangifte tekenen en de executeur niet, de aangifte gewoon in behandeling wordt genomen.

Ter Braak Willems is een notariskantoor dat met u meedenkt. Wij adviseren u over uw juridische vraagstukken.