Certificering van vermogen of inbreng in een fonds voor gemene rekening?

De auteurs gaan op in de mogelijkheden voor ouders om tijdens het leven vermogen over te dragen aan hun kinderen, terwijl zij de zeggenschap over het vermogen blijven behouden. In de praktijk kan hierbij gekozen worden voor certificering van vermogen of inbreng van het vermogen in een fonds voor gemene rekening.

Bij certificering wordt een splitsing aangebracht tussen het economisch belang bij het vermogen en de zeggenschap over het vermogen. Dit wordt gerealiseerd door het vermogen (bijv. aandelen in een BV of onroerende zaken etc.) in te brengen in een Stichting Administratiekantoor die in ruil hiervoor certificaten uitgeeft. De certificaathouders hebben slechts financiële rechten (huur of dividend etc.). De zeggenschap over het ingebrachte vermogen berust bij het bestuur van de Stichting Administratiekantoor (kortweg: STAK), welke in de praktijk bestaat uit de overdrager van het vermogen en één of meer door hem benoemde deskundigen.

Een alternatieve mogelijkheid is het vermogen in te brengen in een fonds voor gemene rekening. Ook bij een fonds voor gemene rekening wordt het economische belang gescheiden van de zeggenschap over het vermogen.

Voor beide structuren geldt dat zij ontstaan op basis van verbintenisrechtelijke verhoudingen en de inrichting hiervan hierdoor uitermate flexibel kan worden geregeld. Certificering wordt vaak gebruikt voor certificering van aandelen in een BV/NV, terwijl een fonds voor gemene rekening meestal wordt gebruik bij beleggingen. De auteurs wijzen er echter op dat beide structuren veel overlap hebben en beide voor alle vermogensbestanddelen gebruikt kunnen worden. Het verschil tussen de twee structureren is dat bij een fonds voor gemene rekening de bewaarder en de beheerder in de regel twee aparte (rechts)personen zijn, terwijl deze rollen bij certificering meestal in één hand zijn bij de STAK. Bij een STAK kan echter eventueel ook worden gekozen om door middel van een volmacht het beheer uit te besteden aan een derde.

Fiscaal zijn er weinig verschillen tussen certificering en een fonds voor gemene rekening. Het omvormen van aandelen in certificaten van aandelen in een BV/NV kan voor de aanmerkelijkbelangregeling onder bepaalde voorwaarden fiscaal geruisloos worden gerealiseerd (zie onderdeel 4.4 van het besluit van 4 september 2012, nr. BLKB2012/101M, FBN 2012, nr. 60). Kort gezegd komt het erop neer dat de certificaten te vereenzelvigen moeten zijn met de aandelen. De auteurs zijn van mening dat deze goedkeuring naar analogie ook geldt bij de overdracht van aandelen aan de bewaarder van een fonds voor gemene rekening. Vereist is wel dat de fondsvoorwaarden voldoen aan de eisen van het besluit.

Een besloten fonds voor gemene rekening is fiscaal transparant en niet belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. De participanten worden voor de inkomstenbelasting rechtstreeks voor de door hen met het fonds behaalde voordelen in de belastingheffing betrokken. Hebben zij een aanmerkelijk belang in een BV/NV, dan worden zij in box 2 belast. Ook een certificaathouder van a.b.-aandelen wordt in box 2 in de heffing betrokken.

Bij schenkingen van certificaten van aandelen van een BV/NV die een materiële onderneming drijft, kan voor de schenkbelasting gebruik worden gemaakt van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit in de Successiewet (art. 35b e.v. SW). Dit betekent dat bij de schenking een voorwaardelijke vrijstelling van schenkbelasting van € 1.055.022 voor de materiële onderneming geldt (+ 83%-vrijstelling voor het resterende ondernemingsvermogen). Voor de inkomstenbelasting kan voor de a.b.-regeling bij de schenking van de certificaten gebruik worden gemaakt van de doorschuifregeling van art. 4.17c jo. art. 4.39c Wet IB 2001. Als aanvullende eis geldt hierbij wel dat de verkrijger/begiftigde ten minste 3 jaar in dienstbetrekking bij de BV/NV is. De auteurs zijn van mening dat genoemde faciliteiten mutatis mutandis ook van toepassing zijn bij de participanten in een besloten fonds voor gemene rekening.

Ter Braak Willems is een notariskantoor dat met u meedenkt. Wij adviseren u over uw juridische vraagstukken.